''The Impact and Implication of East Asia as a Global Political Actor:

The Risk/Perils of Indifference In, and by Turkey''

by PHAR Kim Beng
Visiting Scholar, Waseda University, Organization of Asian Studies
SETA Research Fellow

Date / Venue: November 15, Thursday, 2007 / SETA Foundation
Time: 15.00-16.30

Download Audio File [MP3]

Conference

Date / Venue: November 8, Thursday, 2007 / SETA Foundation
Time: 15.00-16.30

“U.S.-Iran Negotiations on Iraq”

by Dr. Kamran Bokhari
Strategic Forecasting Inc. (Stratfor), Director of Middle East Analysis

Download Audio File [MP3-8,88 MB]

Date / Venue: August 27, Monday, 2007 / SETA Foundation
Time: 17.00-19.00

"Should Turkey Join East Asian Summit by 2010?"

By PHAR Kim Beng

Visiting Fellow
Organization of Asian Studies
Waseda University, , Tokyo
Japan

Download Audio File [MP3-14.3 MB]

“22 Temmuz’a Doğru: Yükselen; milliyetçilik mi, ulusalcılık mı?”

3 Temmuz 2007 Salı
Saat 11.00

Yer: SETA Vakfı
Reşit Galip Cad. Hereke Sk. No:10
GOP Cankaya ANKARA

Program
Oturum Başkanı: Dr. İbrahim Kalın, SETA
11.00 – 11.20 Haluk ÖZDALGA, AK Parti Ankara 1. Bölge Milletvekili Adayı
11.20 – 11.40 Doç. Dr. Vedat BİLGİN, Gazi Üniversitesi İİBF, MHP MKYK Üyesi ve
Ankara 2. Bölge Milletvekili Adayı
11.40 – 12.00 Ahmet ÖZCAN, Araştırmacı-Yazar
12.00 – 13.00 Soru-Cevap

Milliyetçilik ve Ulusalcılık kavramlarını, ait oldukları Batı dillerine tercüme etmek ve bu iki sözcüğün aralarındaki farkı ortaya koymak çok zor. Ancak dilbilgisi bakımından eş anlamlı olsalar da, milliyetçilik ile ulusalcık siyasette ve toplumda farklı gerçekliklere gönderme yapan iki ayrı kavram olarak tartışılmaya devam ediyor.

22 Temmuz 2007 seçimleri öncesi giderek canlanan bu tartışmaya katkıda bulunmak üzere, SETA (Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları) Vakfı, “22 Temmuz’a Doğru: Yükselen; milliyetçilik mi, ulusalcılık mı?" konulu bir panel düzenledi. Oturum başkanlığını Dr. İbrahim Kalın'ın yaptığı panele konuşmacı olarak AK Parti Ankara 1. Bölge Milletvekili Adayı Haluk Özdalga, MHP MKYK Üyesi ve Ankara 2. Bölge Milletvekili Adayı Doç. Dr. Vedat Bilgin ile milliyetçilik ve ulusalcılık konularında yayınları bulunan Araştırmacı-Yazar Ahmet Özcan katıldı.

Panel Transkripti [PDF]

Ses kayıtları:

Vedat Bilgin

Haluk Özdalga

Ahmet Özcan

Soru-Cevap Bölümü

MHP Adayı Bilgin: Batıcı Bürokratik Elit Tasfiye Ediliyor!
03/07/2007 Ankara Milliyetçi Hareket Partisi MKYK Üyesi ve Ankara 2. Bölge Milletvekili Adayı Doç. Dr. Vedat Bilgin, milliyetçilik ile ulusalcılığın birbirinden farklı şeyler olduğunu ve “Türkiye’de devletten gücünü alan batıcı bürokratik egemen ideolojinin tasfiye edilmeye başlandığını” söyledi.

SETA (Siyaset Ekonomi ve Toplum Araştırmaları) Vakfı tarafından düzenlenen “22 Temmuz’a Doğru: Yükselen; milliyetçilik mi, ulusalcılık mı?” konulu panelde konuşan Bilgin, “Türklüğü bir etnik kimlik olarak değil, bir millet olarak algılamanın gereğini dile getirdi ve Milliyetçi düşünür Erol Güngör’ün “Ümmet içinde millet olmak” ifadesine vurgu yaptı. Milliyetçiliğin bütün ideolojilerden daha fazla demokrasiye açık” olduğunu vurgulayan MHP Adayı, “ulusalcılık edebiyatı yapan bazı insanların ve grupların esas sorunu, tarihimize, kültürümüze, uygarlık birikimimize bakış açılarıdır. Bu gruplar, kendimizle barışık değiller. Selçukluya, Osmanlıya ve bu toprakların üzerindeki bütün birikime saldırıyorlar. Onlara göre tek parti dönemi altın çağ oluyor ve 1950’den sonra her şey kötüye gitti diye lafa başlıyorlar” dedi.

AK Parti ve MHP’nin “vitrin” adayları tartıştı
Diğer panelistlerden AK Parti Ankara 1. Bölge Milletvekili Adayı ve partinin sosyal demokrat vitrin adaylarından olarak nitelenen Haluk ÖZDALGA ise, ulusalcılık karşıtı demeçleriyle farklı bir MHP’li portresi çizen ve “MHP’nin entelektüel vitrini” olarak tanımlanan Doç. Dr. Vedat Bilgin ile AK Parti döneminde yapılan borçlanmalar konusunda tartışmaya girdi. Bilgin’in “AK Parti döneminde, Cumhuriyet tarihinin tamamında yaşanandan daha fazla borç yapıldığı iddiasına Özdalga, “MHP’nin koalisyon ortağı olduğu dönemde dış borcun Gayri Safi Milli Hâsıla’ya oranının yüzde 100’ün üzerinde” olduğu, “buna karşılık bu oranın bugün yüzde 60’lara düşürüldüğü” yanıtını verdi.

Üçüncü ve son olarak söz alan, Haber10.com sitesinin editörü Araştırmacı-Yazar Ahmet Özcan, en hazırlıklı konuşmacı olarak dikkat çekti. Özcan, “bugünkü ulusalcılığın etatist bir içerik taşıdığını” ileri sürerek “Beyaz Türkçülük de denebilecek, akbudun milliyetçiliğine ulusalcılık, karabuduna da milliyetçilik” tanımlamasını yaptı. “Türk, sadece tanzim edici iradenin adıdır” diyen Özcan, “Ulusalcılık ve milliyetçilik gibi sahte gündemlerin ötesinde bu topraklara bağımsızlığını kazandıran Müslümanlıktır; fakat Müslümanlık Cumhuriyet tarihi boyunca hep göz ardı edilmiştir” diyerek sözlerini noktaladı.

A COLLECTIVE INITIATIVE FOR UNIVERSAL PEACE

Bekir Berat Özipek - Kudret Bülbül

Orient Yayınları:21

Politics-Sociology: 5

SETA, February 2007

Download File [PDF]

SETA Irak Ekonomi-Politiği Dosyası (PDF-1,861 KB)

Hazırlayan: Taha ÖZHAN

Batının yeni ırkçılık modeli İslamofobi

Dr. İbrahim KALIN
ikalin@setav.org Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır

BATI’DAKİ çoğulculuk tartışmalarının 11 Eylül’den sonra yeni bir boyut kazanacağına ve bu saldırıların ardından güvenlik merkezli yaklaşımların yükselişe geçeceğine herkes kesin gözüyle bakıyordu. Fakat Avrupa ve Amerika’daki çoğulculuk ve çok kültürlülük tartışmalarının Müslüman topluluklar üzerinden yapılıyor olması, yeni ve endişe verici bir eğilime işaret ediyor.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Louis Arbour, geçtiğimiz ay bir açıklama yaptı ve Avrupa ülkelerinde Müslüman topluluklara karşı ayrımcılık ve ırkçılık eylemlerinin arttığını söyledi. Senegalli Doudou Diene’nin hazırladığı rapora atıfta bulunan Arbour, tedbir alınmazsa İslam ve Müslüman karşıtı eylemlerin giderek artacağından endişe duyduğunu ifade ediyor.

Bu gelişmelere dikkat çeken Kanadalı filozof ve siyaset bilimci Charles Taylor, 17 Eylül 2007 tarihli Guardian gazetesinde yayımlanan ve Açık Görüş’ün ilk sayısında yer verilen ‘The Collapse of Tolerance’ başlıklı yazısında, hoşgörü ve çok kültürlülüğün giderek taraftar kaybettiğini ve tartışmanın yeni bir mecraya doğru ilerlediğini kaydetti. Taylor’a göre hoşgörüsüzlüğün hızla yayılmasının arkasında İslam ve Müslüman topluluklara karşı geliştirilen dışlayıcı ve ırkçı tutumların büyük payı var. Bu tutumun bazı çevrelerde giderek normal ve rutin bir şey olarak görülmesi, sadece Müslümanlara karşı ayrımcılığın yayılması anlamına gelmiyor. Bu aynı zamanda çok kültürlülük tartışmalarının sınırının Müslüman topluluklar üzerinden çizilmeye başlandığının işaretlerini veriyor.

11 Eylül’den önce de vardı

İslam dinine ve Batı ülkelerinde yaşayan Müslüman topluluklara yönelik ırkçı ve ayrımcı tutumlar için bir müddettir İslamofobi kelimesi kullanılıyor. Yani İslam ve Müslüman korkusu. İngiltere’de hazırlanan ve 1997’de dönemin İçişleri Bakanı Jack Straw tarafından kamuoyuna duyurulan Runneymede Rapor’u İslamofobi’yi ‘İslam’a ve Müslümanlara karşı korku, nefret ve düşmanlık içeren ve Müslümanlara olumsuz ve aşağılayıcı stereotipler ve inançlar atfeden kapalı görüşler’ olarak tanımlamıştı. Rapora göre İslamofobi ‘Müslümanlara yönelik temelsiz bir korku ve nefret içeren bir dünya görüşüne dayanmakta ve genellikle dışlama ve ayrımcılık eylemleriyle sonuçlanmaktadır’.

İslamofobi’nin 11 Eylül’den çok önceye gittiği açık. İslam-Batı ilişkilerinin uzun tarihi boyunca Endülüs ve tercüme hareketleri gibi ortak yaşama tecrübelerinin yanı sıra öfke, nefret, ayrımcılık, iftira, ırkçılık, karalama gibi tutumların yaygın olduğunu biliyoruz. Bu tutumların modern dönemde yeniden yaygınlık kazanmasına tarihin rövanşı olarak bakılabilir. Fakat sorun şurada: Modern toplumların farklılık ve çoğulculuğu kucaklama iddiası karşısında ırkçı uygulamaların güvenlik, göç, entegrasyon, kültürel muhafazakarlık, Batı’nın öz kimliğine sahip çıkmak vs. adına meşrulaştırılması ve adeta teşvik edilmesi, hiç bir siyasi ve ahlaki değerle izah edilecek türden değil. Buradaki tutarsızlık, gücü elinde bulunduran ülkelerin küreselleşme yorumuna benziyor: Bütün pazar kapıları açılsın, ben her yerde kendi malımı satayım ama sonuçlarına benden çok siz katlanın!

Çoğulculuk tartışmasına bu şekilde başladığınızda, kimin dini, kimin seküler, kimin siyasi argümanlarla konuştuğu birbirine karışıyor. Örneğin, Müslümanlar söz konusu olduğunda Katolik dünyasının ruhani lideri Papa 16. Benedikt’in Avrupalı kimliği Hıristiyan kimliğinin önüne geçiyor. Papa, İslam’in Avrupa’da yayılmasına, Katolik Kilisesi’ni koruma güdüsünden çok Avrupa medeniyetinin ‘Yahudi-Hıristiyan ve aydınlanmacı’ kimliğini muhafaza etme güdüsüyle karşı çıkıyor. Türkiye’nin AB üyeliğine karşı çıkmasının temelindede bu tutum yatıyor.

Irkçılığın yeni türleri

Tam da bu noktada İslamofobi, 18 ve 19. Yüzyıl ırkçılığının modern versiyonu olarak karşımıza çıkıyor. Biyolojik ırkçılığın yerini bugün kültürel, etnik ve dini ırkçılık almış durumda. Siyahlara yönelik ırkçı ayrımcılık ABD başta olmak üzere pek çok ülkede yaşanıyor. Etnik milliyetçiliğin hedefi haline gelen Araplar ve Asyalılar pek çok yerde potansiyel suçlu muamelesi görüyor.

Genel manada Müslüman birey ve topluluklar söz konusu olduğunda ise etnik, kültürel ve dini ırkçılığın tüm tonları bir araya geliyor. Müslüman bir Arap aynı anda hem etnik, hem ırksal, hem kültürel, hem de dinsel ayrımcılığa maruz kalıyor. İslamofobi’nin derin bir ırkçılığa dönüşmesi, bütün bu unsurların aynı anda bir araya gelip bir zihinsel blok oluşturmasından kaynaklanıyor.

Bugün onlarca kurum, kişi, araştırma merkezi, televizyon, gazete, roman, web sayfası, siyasetçi ve din adamı tarafından inşa edilen ve yayılan küresel İslam imajı, bir tarafta ırkçılığın ulaştığı boyutları ele verirken, öte tarafta çoğulculuk tartışmalarının dayandığı sınırları gösteriyor. Her gün yeniden üretilen ve yeni nüanslarla kamuoyuna sunulan bu algıya göre dünyadaki bütün kanlı çatışmalar Müslüman ülkelerinde meydana geliyor. Dünyada kadınlar en fazla İslam toplumlarında ayrımcılığa ve haksızlığa uğruyor. Bu yüzden de en çok Müslüman kadınların kurtarılmaya ihtiyacı var. Dünyadaki en büyük insan hakları ihlalleri İslam ülkelerinde oluyor.

Oysa rakamlar, bu iddiaların çoğunu yalanlıyor. Afrika, Asya ve Latin Amerika’da yüz binlerce insan hunharca ve trajik bir şekilde hayatını kaybetti, kaybediyor. Dünyada ‘kurtarılmayı bekleyen’ sadece Afganlı ve Iraklı kadınlar değil. Kötü yönetim, yolsuzluk, uyuşturucu, kaçak işçi, çocuk işçiliği, gelir dağılımı adaletsizliği, fakirlik, yasadışı göçmenler, mafya ve karteller, baskı, şiddet, terörizm dünyanın hemen her yerinde rastladığımız küresel sorunlar. Kısacası tablo, bize aktarıldığı gibi değil.

Müslüman ülkelerin durumlarının iyi olduğunu söylemek, kendimizi kandırmak olur. Fakat sorun, bu meselelerin öncelikle din ve kültür temelli sorunlar olarak ortaya konması ve bunlar üzerinden bir İslam ve Müslüman tipolojisinin üretilmesi. ‘Kültürcü’ argümanların beslediği bu algılar, Müslüman birey ve toplumları dini ve kültürel değerlerinden dolayı geri, aşağı, vs. gösteriyor. Bu yaklaşımın dinsel ırkçılıkla iç içe geçtiği yer burası.

Kültürel ırkçılık

Öte yandan başarı hikayelerinden hiç kimse bahsetmediği gibi, başarılı Müslüman bireylerle İslam geleneğinin pozitif katkıları arasında bir irtibat da kurulmuyor. Bunun onlarca örneği var ama yakın zamandan ikisine kısaca bakalım: Anuşe Ensari ve Muhammad Yunus. İran doğumlu olan ve Amerika’da başarılı bir iş kadını olan Anuşe Ensari, geçen yaz uzaya yolculuk yapan ilk Müslüman ve ilk kadın unvanını kazandı. Bu olağanüstü yolculuk, önemli bir hadise olarak tartışıldı. Fakat hiç kimse Ensari’nin İranlı ve Müslüman oluşu üzerine bir şey söylemedi. Acaba Anuşe Ensari, yetiştiği kültürün, dinlediği hikayelerin, geleneksel İslam kozmolojisinin, Fars şiirinin etkisiyle bu yolculuğu arzu etmiş olamaz mı?

Bir diğer örnek, geçtiğimiz yıl Nobel Barış Ödülü’nü alan Bangladeşli Muhammed Yunus. Kendi imkanlarıyla dünya çapında bir banker haline gelen Yunus, fakir ailelere verdiği küçük kredilerle büyük bir başarı hikayesine imza attı. Ödülün Muhammed Yunus’a verilmiş olması, takdire şayan bir tavır. Fakat tıpkı Anuşe Ensari gibi, Muhammed Yunus’un da Müslüman ve Bangladeşli oluşunun bu ödülü kazanmasındaki olumlu etkisi üzerinde durulmadı. Sözümona İslam, Ortadoğu ve terör uzmanları, dünya çapında başarılara imza atan bu kişilerin dini ve kültürel kimliklerini nasıl tahlil ediyorlar acaba? Bu tür başarı hikayeleri, İslam üzerinden yapılan çoğulculuk tartışmalarının neresinde duruyor?

Bu zihinsel blokları kırmaya çalışan ve ırkçılığın her türünü tereddütsüz reddeden pek çok Batılı düşünür var. Bu aydınların çoğulculuk tartışmalarına yaptığı katkıları takdir etmek ve yaygınlaştırmak gerekiyor. Müslüman dünyadaki Batı algısının ürettiği kalıplar, en az Batı’daki kalıplar kadar hak ve hakkaniyetten uzak. Bu algı hatalarından dolayı Müslüman aydınlar ve topluluklar, Batı’daki muadillerinin yürüttüğü çoğulculuk tartışmalarına etkin ve yapıcı bir şekilde katılmıyorlar.

Oysa gerçekçi çoğulculuk tartışması, ancak herkesin ‘kurucu aktör’ ve eşit muhatap olarak kabul edildiği bir bağlamda mümkün olabilir. Örtülü ve sofistike ırkçılık tutumlarının reddedilmesi, bu tartışmanın selameti açısından hayati öneme sahip.

Bu noktada Türkiye’ye de büyük roller düşüyor. Avrupa’da yaşayan Müslüman topluluklar ve Türkler uzun bir süredir ırkçı ayrımcılıkla karşı karşıyalar. İspanya’yla beraber ‘Medeniyetler İttifakı’ girişiminin öncülüğünü yapan Türkiye, İslamofobi ve ‘Türko-fobi’ye karşı mücadelede en ön safta yer almak durumunda.

Aksi halde çoğulculuk tartışmalarının ve politikalarının nesnesi olmaktan kurtulmamız mümkün olmayacak.

Minik CAHİT SITKI TARANCILAR VE YAŞ 35 ŞİİRİ